Notas Historia da Filosofía

mayo 12th, 2012 by ramvarel
  Non teñen que presentarse á recuperación, os/as alumnos/as seguintes
  2º A                          
 Fernández Iglesias, Sara                          
2  Freire Moure, Martina,                           
3  Gómez Valois, Pascal                          
4  López Bautís, María                          
                             
  2ª B                          
1  Rodríguez Puy, Tomás                          
2  Sanín Castro, Paula                          
3  Suárez Louzao, Nazareth                          
4  Torre Carril, Alba de la                          
                             
   Para a recuperación final do día 16, ás 16,30 horas, entran os contidos

mínimos de toda a materia explicados ao longo do curso.

Con todo, para procurar un maior número de aprobados,

os/as alumnos/as quw só teñan un exame suspenso,

con nota ineriorá 4, poderán examinarse só da materia dese exame.

 
   

 

                         
 
   
   
   Están neste caso, os alumnos/as seguintes:
  Núñez Carrilo: 3º                        
  Pereira Louzao: 1º                        

Exame de pendentes de Educación para a Cidadanía

octubre 24th, 2011 by ramvarel

Educación para a Cidadanía

Curso Académico 2011-2012

Alumnado de 3º D e 4º D coa materia pendente

1º Exame   12/12/2011       Recuperación  16/01/2012

2º Exame   05/03/2012       Recuperación  16/04/2012

3º Exame   11/06/2012      

Recuperación final de toda a materia o  18/06/2012

 Os exames realizaranse á 6º hora, ou sexa de 13,35 a 14,25 horas

O DEPARTAMENTO DE FILOSOFÍA

CALENDARIO DE EXAMES DE EDUCACIÓN PARA A CIDADANÍA

octubre 20th, 2011 by ramvarel

Educación para a Cidadanía

Curso Académico 2011-2012

2º R-2

1º Exame   12/12/2011       Recuperación  16/01/2012

2º Exame   05/03/2012       Recuperación  16/04/2012

3º Exame   11/06/2012      

Recuperación final de toda a materia o  18/06/2012

 

2º S-2

1º Exame   01/12/2011       Recuperación  19/01/2012

2º Exame   08/03/2012       Recuperación  19/04/2012

3º Exame   07/06/2012      

Recuperación final de toda a materia o  21/06/2012

Nota común aos dous grupos: Os exames realizaranse durante o horario lectivo, incrementado co recreo anterior ou posterior. Se algún alumno/a prevé que pode necesitar máis tempo que o indicado, debe contar co autorización do profesor afectado e do profesor da materia.    

O profesor

Ramón Varela Puñal

N.B.: As avaliacións están planificadas para as datas seguintes:

1ª: 15, 19 e 20/12/2011

2ª: 26, 27 e 28/03/2012

3ª. Despois do 23/06/2012

PROBAS DE ACCESO Á UNIVERSIDADE 2011

junio 10th, 2011 by ramvarel

PAU XUÑO 2011

 

Código: 04

 

HISTORIA DA FILOSOFIA

 

OPCIÓN A

 

Lea atentamente o seguinte texto de ARISTÓTELES e a partir del responda as cuestións que se formulan.

• Teña en conta que se trata de cuestións interre/acionadas. Procure integrar as respostas nunha composición redactada de maneira unitaria.

• Na avaliación da proba teranse en conta non só os contidos do exposto (coñecemento da materia), senón tamén as calidades formais da exposición, tanto nos aspectos relativos ao uso dun vocabulario apropiado, coma no referente á corrección sin táctica, ortográfica e retórica.

TEXTO

 

“A comunidade perfecta de varias aldeas é xa a cidade, con, por así dicilo, a perfección de toda suficiencia (autárkeia), e nacida para vivir, pero existente para vivir ben. Por iso toda cidade o é por natureza, se tamén o son as comunidades previas, xa que ela é fin destas e a natureza é fin. Porque o que cada ser é, despois de rematada a súa xénese, é o que dicimos que é a súa natureza, por exemplo, a do home, do cabalo, da casa. Ademais a causa e o fin son o mellor, e a suficiencia é fin e o mellor.

 

De todo iso resulta que a cidade é das realidades naturais e que o home é un animal social (z6on polítik6n), e que o asocial por natureza e non por acaso ou é inferior ou superior ao home, coma o censurado por Homero como

 

home sen tribo, sen leis, sen togar

 

pois quen é tal por natureza tamén é desexoso de guerra, por ser como unha peza solta no xogo das damas.

 

Por qué o home é animal social en maior medida que a abella ou calquera animal gregario é cousa evidente: a natureza, como dicimos, nada fai en van, o home é o único dos animais que ten a palabra (/6gos). Pois ben, a voz é signo do doloroso e do pracenteiro e por iso está presente tamén nos outros animais, xa que a súa natureza chega ata ter percepcións do doloroso e do pracenteiro e a que as signifiquen uns ÓS outros. Pero a palabra é para expresar o conveniente e o danoso, así como o xusto e o inxusto, porque é propio dos homes fronte aos outros animais ser o único que ten percepción do ben e do mal, do xusto e do inxusto, e doutras cousas. A comunidade en todo iso fai a familia e a cidade.

 

A cidade está por natureza antes que a familia e que cada un de nós, poís é de necesidade que o todo estea antes que a parte: morto o todo, non haberá nin pé nin man, se non é equivocamente, por exemplo, se falamos dunha man de pedra, a tal man será unha man morta. Todo está definido pola súa función e pola súa capacidade, de tal xeíto que, cando as cousas xa non son, non se debe dicir que seguen sendo elas, senón algo co mesmo nome. É evidente, pois, que a cidade é por natureza e antes que cada un, xa que, se cada un iIIado non é autosuficiente, estará na mesma posición que as demais partes fronte ao todo, e aquel que non ten capacidade de vivir en sociedad e ou que nada necesita pola súa autosuficiencia, non é parte ningunha da cidade, mesmamente coma unha besta ou un deus. Por natureza está en todos o impulso cara a tal sociedad e, e o primeiro que a estableceu é causante de grandes bens, xa que, tal coma o home cabal é o mellor dos seres vivos, así tamén, afastado de lei e xustiza, é o peor de todos, porque a inxustiza máis inaturable é a que ten armas, e o home por natureza ten armas para a prudencia e a virtude, pero é moi posible que as empregue para os seus contrarios; por iso sen virtude o home é o máis impío e salvaxe, e o peor para as luxurias e as enchentes, mentres que a xustiza é da sociedade porque a xustiza é ordenación da comunidade política, a xustiza é decisión do que é xusto”.

ARISTÓTELES, Política libro I, 1253a5-a38

CUESTIÓNS PRINCIPAIS ÁS QUE DEBE DAR RESPOSTA A COMPOSICiÓN

 

I) Marco histórico e conceptual: (avaliación:de O a 2,5 puntos)

- Situar o autor do texto no marco histórico-cultural e filosófico da súa época.

- Cuestión contextual: crítica da doutrina platónica.

II) Comprensión: (avaliación:de O a 6 puntos)

- Lea atentamente o texto e a partir del responda a seguinte cuestión temática: a idea de cidadán en Aristóteles: a idea de polis e a condición de cidadán.

III) Coñecemento específico: (avaliación:de O a 1,5 puntos)

- Atendendo á problemática do texto e á cuestión temática, expoña -con c1aridade e rigor conceptual- as relacións (de semellanza ou diferenza) con outros autores, correntes filosóficas ou épocas da “Historia da Filosofía”.

- Comentario persoal

PAU XUÑO 2011

 

Código: 04

 

HISTORIA DA FILOSOFÍA

 

OPCIÓN B

 

Lea atentamente o seguinte texto de DESCARTES e a partir del responda ~s cuestións que se formulan.

• Teña en conta que se trata de cuestións interre/acionadas. Procure integrar as respostas nunha composición redactada de maneira unitaria.

• Na avaliación da proba teranse en conta non só os contidos do exposto (coñecemento da materia), senón tamén as calidades formais da exposición, tanto nos aspectos relativos ao uso dun vocabulario apropiado, coma no referente á corrección sintáctica, ortográfica e retórica.

TEXTO

 

Foi isto causa de que eu pensara que se precisaba buscar outro método que, comprendendo as vantaxes destes tres, estivese exento dos seu s defectos. E, como a abundancia de leis fornece decote escusas para os vicios, de xeito que un Estado está tanto mellor regulamentado canto, non tendo senón moi poucas leis, estas son moi estreitamente observadas; así, en lugar dese gran número de preceptos dos que está composta a lóxica, crin que, sempre que tomase unha firme e constante resolución de non deixar de observalos nin unha soa vez, abondaría cos catro seguintes.

 

Consistía o primeiro en non aceptar xamais ningunha cousa como verdadeira que non coñecese evidentemente ser tal; é dicir, evitar coidadosamente a precipitación e a prevención; e non aceptar nada nos meus xuízos senón aquilo que se presentase tan claramente e tan distintamente ao meu espírito que non tivese ocasión ningunha de poñelo en dúbida.

 

O segundo, dividir cada unha das dificultades que examinase en tantas partes como fose posible e requirible para mellor resolvelas.

 

O terceiro, conducir por orde os meus pensamentos, comezando polos obxectos máis simples e máis doados de coñecer, para subir pouco a pouco, como por graos, ata o coñecemento dos máis compostos; e supoñendo mesmo unha orde entre aqueles que non se preceden naturalmente uns aos outros.

 

E o derradeiro, facer en todo enumeracións tan completas, e revisións tan xerais, que estivese seguro de non omitir nada.

 

Esas longas cadeas de razóns, todas simples e fáciles, das que os xeómetras teñen costume de se serviren para chegar ás súas máis difíciles demostracións, déronme ocasión de imaxinar que todas as cousas que poden caer baixo o coñecemento dos homes sucédense unhas ás outras da mesma maneira, e que, soamente con absterse de aceptar como verdadeira ningunha que non o sexa, e gardar sempre a orde precisa para deducir unhas das outras, non pode haber entre elas ningunha tan afastada á que finalmente non se chegue, nin tan agachada que non se descubra. E non me foi difícil buscar por cales era necesario comezar, pois sabía xa que era polas máis simples e as máis doadas de coñecer; e, considerando que entre cantos procuraran con anterioridade a verdade nas ciencias, só os matemáticos puideron atopar algunhas demostracións, é dicir, algunhas razóns certas e evidentes, non dubidaba que debería comezar polas mesmas que eles examinaron (oo.)”.

R. DESCARTES, Discurso do método

CUESTIÓNS PRINCIPAIS ÁS QUE DEBE DAR RESPOSTA A COMPOSICIÓN

 

I) Marco histórico e conceptual: (avaliación:de O a 2,5 puntos)

- Situar o autor do texto no marco histórico-cultural e filosófico da súa época.

- Cuestión contextual: a vinculación do empirismo e o racionalismo coa revolución científica.

II ) Comprensión: (avaliación:de O a 6 puntos)

- Lea atentamente o texto e a partir del responda a seguinte cuestión temática: o problema do método.

III) Coñecemento específico: (avaliación:de O a 1,5 puntos)

- Atendendo á problemática do texto e á cuestión temática, expoña -con c1aridade e rigor conceptual- as relacións (de semellanza ou diferenza) con outros autores, correntes filosóficas ou épocas da “Historia da Filosofía”.

- Comentario persoal.

Exame 2º. Comentario de texto

abril 15th, 2011 by ramvarel
“De que o noso coñecemento comeza coa experiencia, diso non hai dúbida; pois, ¿por que outro medio ía espertar a facultade de coñecer para o seu exercicio como non fose polos obxectos que tocan os nosos sentidos, que por unha banda provocan por si mesmos representacións e, por outra, poñen en movemento a nosa actividade intelectiva para comparalas, ligalas ou separalas, transformando deste xeito a materia bruta das impresións sensibles en coñecemento dos obxectos que chamamos experiencia? Non hai, pois, na orde do tempo ningún coñecemento que preceda en nós á experiencia e con ela comeza todo coñecemento./ Mais, aínda cando todo o noso coñecemento empece coa experiencia, non por iso todo el procede exactamente da experiencia. Pois ben podería ser que mesmo o noso coñecemento empírico fose un composto do que recibimos a través das impresións e do que a nosa propia facultade cognoscitiva (apenas estimulada polas impresións sensíbeis) produce por si mesma, acrescentamento este que nós non poderemos distinguir daquela materia prima antes de que un longo exercicio chame a nosa atención sobre iso e nos faga hábiles para levar a cabo a súa separación./ Hai pois, cando menos, unha cuestión necesitada dunha máis minuciosa investigación e que non se pode despachar cunha primeira ollada: a de se hai semellante coñecemento, independente da experiencia e de todas as impresións dos sentidos. Tal coñecemento denomínase a priori e distínguese dos empíricos, os cales teñen as súas fontes a posteriori, é dicir, na experiencia”.
 
 
 
 
 
 
 
 

 

I. KANT, Crítica da razón pura (1787). Introdución. I-Da distinción de coñecemento puro e empírico.  

1.- Contextualización. Ver manual

 

2.1.- Análise estrutural

a) I.P.: O noso coñecemento comeza coa experiencia, mais isto non significa que todos deriven dela.

 

b) I. Ss.

1ª.- Polos obxectos que tocan os nosos sentidos, espértase a facultade de coñecer

1ª.a) Estes obxectos provocan por si mesmos representacións

1ª.b) Poñen en movemento as nosas actividades intelectivas para comparalas, ligalas ou separalas, transformando as impresións sensíbeis no coñecemento que chamamos experiencia

2ª) Ningún coñecemento é previo á experiencia

2ª) Aínda que todo o noso coñecemento empírico comece coa experiencia non por iso todo deriva dela, pois podería ser un composto

a) do que recibimos a través das impresións

b) do que a nosa facultade representativa produce por si mesma

3ª) Necesítase un longo exercicio para distinguir o que recibimos do exterior e o que a nosa facultade produce por si mesma

4ª) Hai que investigar se existe un tal coñecemento independente da experiencia

5ª) Tal coñecemento denomínase a priori e distínguese dos que son a posteriori

 

c) Título: A experiencia como fonte limitada do noso coñecemento

 

d) Posíbeis divisións: Na primeira parte afirma que todo o noso coñecemento comeza coa experiencia; na segunda manifesta que pode que non todo el derive dela, e na terceira, declara que hai que investigar se existe ese coñecemento independente da experiencia.

 

e) Esquema ou mapa conceptual. Á parte

2.2.- Análise semántica: coñecemento, experiencia, empírico, impresión, sensíbel, a priori, a posteriori,

Cando di que todo o noso coñecemento comeza coa experiencia e, por tanto, que ningún a precede, estase a opor aos innatistas, tanto Platón como os racionalistas, mais cando afirma que non todo procede dela, oponse aos empiristas, que defenden que todo o noso coñecemento deriva da experiencia. Para Kant, o que é a priori non procede da experiencia, aínda que si a regula.

  

Exames pendentes EPC

noviembre 11th, 2010 by ramvarel

EXAMES DE PENDENTES DE EDUCACIÓN PARA A CIDADANÍA

Curso académico 2011-2012

Os exames serán nas datas seguintes:

1º : 12/12/2011.

2º: 06/02/2012.

3º:  11/04/2012

4º: 27/04/2011.

Santiago a 20 de outubro de 2011

No primeiro exame entrarán os 4 primeiros temas. No segundo do tema 5 ao tema 7, ambos incluídos, e no terceiro, os restantes..

O Xefe de Departamento

Ramón Varela Puñal

CIRCULAR SOBRE A PROBA DE SELECTIVIDADE (22/10/2010)

octubre 22nd, 2010 by ramvarel
Historia da Filosofía
   
Circular informativa Nova
 Estimados/as colegas:

  • Con vistas ao próximo curso introducimos os seguintes cambiios en relación co exame.Con vistas ao próximo curso introducimos os seguintes cambios en relación co exame.
  • A Combinatoria entre as dúas opcións de exame queda establecida así:A combinatoria entre as dúas opcións de exame queda establecida así:

Opción A: Fichas Curriculares 1,2, 4 e 5
Opción B: Fichas Curriculares 1,2,3,4,5,6,7.

  • A distribución da cualificación entre as diferentes cuestións queda establecida así:

1: Contexto: 2,5 ptos. Contesto xeral: 1,25 ptos.
           Cuestión contextual; 1,25 ptos.
2: Temática: 6 ptos. Na avaliación terase en conta a suxeición á cuestión temática e a           comprensión do texto.
3: Relación: 1,5 ptos. Tendo en conta as posibilidades que se indican nas fichas curriculares.
A redistribución da cualificación faise para favorecer a adaptación; en todo caso non muda a concepción da proba.

  • Con vistas ao próximo curso non hai cambio ningún relativo ás Fichas Curriculares nin á selección de textos.
  • Partindo dunha básica estabilidade, con vistas a ulteriores convocatorias queda aberta a posibilidade de introducir cambios. A tal efecto o Grupo de Traballo tomará en consideración as propostas que lle cheguen argumentadas, presentadas por persoas concretas e formuladas en termos claros e positivos. Cando as propostas se refiran aos textos é necesario que se nos indique con precisión o texto que se queira introducir e, en caso de dispoñer dela, a tradución directa ao galego

 

CONSIDERACIÓNS RELATIVAS AO PROCESO DE AVALIACIÓN E Á COMPRENSIÓN DA PROBA

A seguir, en atención ás diversas comunicacións recibidas nos últimos meses facemos algunhas consideracións relativas ao proceso de avaliación e á comprensión da proba. Pensamos que conviña agardar á culminación do proceso (convocatoria de setembro) para dispoñer de todos os elementos de xuízo que nos permitiran tirar conclusións cara á consolidación e perfeccionamento da nova proba.

A necesidade de dar resposta a todas as cuestións que se nos formulan obríganos a ser prolixos.

  1. En relación ao proceso de avaliación e o resultado das probas:

Con respecto ás diferenzas entre as notas de selectividade e as notas dos centros: o fin das probas de selectividade é, precisamente, completar a avaliación dos estudantes que aspiren a entrar na universidade con outra cualificación distinta da que xa recibiron nos centros. Trátase de dúas cualificacións distintas e complementarias. O/a profesor/a do centro avalía o/a alumno/a; a nota de selectividade cualifica un exame anónimo. As diferenzas non deben ser interpretadas como incongruencias. Así e todo esas diferenzas posúen significación e debemos tratar de interpretalas.

Polo que atinxe ao proceso de cualificación de selectividade sempre hai aspectos nos que se pode mellorar. En todo caso hai que dicir que os mecanismos de segunda corrección e reclamación resultan bastante eficaces para corrixir os eventuais desequilibrios que se poidan producir na primeira corrección. Isto non quita para que sempre  procuremos depurar e harmonizar a técnica de avaliación, pois o desexable é minimizar os desequilibrios entre os/as distintos/as correctores/as.

Na maioría das mensaxes relativas a esta cuestión utilízase o pronome “vós” para referirse aos correctores, representados así como presuntamente “outros” verbo dos profesores de secundaria. Na convocatoria de xuño de 2010 a Comisión de Avaliación estaba composta por cincuenta persoas, das cales unicamente tres eramos profesores de universidade. Estamos a falar dun conxunto de profesores e profesoras que pola súa dimensión –máis do 10% do total de profesores de filosofía de Galicia– e polo aleatorio da súa elección pode ser considerado como moi representativo do profesorado de filosofía de secundaria. Así como as cualificacións son esencialmente distintas, os correctores son os mesmos.

Parece evidente que as diferenzas entre a avaliación de bacharelato –avaliación a un alumno no contexto dun determinado grupo e un determinado centro– e a de selectividade – avaliación dun exame anónimo propicia dous modos de cualificar radicalmente distintos por parte dos mesmos correctores.

De maneira que “vós” somos nós. E todos nós podemos, en efecto, mellorar. O alumno debe estar preparado e disposto para ser avaliado de maneira distinta a como o foi no centro; debe dispoñer non só de coñecementos, senón tamén de técnicas para facer un exame que reflicta o seus coñecementos e a súa formación. Pola nosa banda os correctores de selectividade deberemos facer un esforzo para ler os exames dunha maneira harmónica e predicible por parte dos examinandos. Estamos tratando de detectar os factores que poden propiciar desviacións nas notas. A estes efectos distribuímos entre os correctores unhas “PAUTAS DE CORRECCION” que vos axuntamos.

  1. En relación á proba:

Nos exames púxose de manifesto unha insuficiente adaptación á nova normativa. A dobre mudanza (novo currículo e nova proba de selectividade) foi de certo forte e abrupta e segue a reclamar un esforzo de adaptación por parte de todos/as. Neste senso e compendiando as respostas ás diversas que cuestións e interpelacións que nos facedes chegar, con vistas ao próximo curso consideramos relevante insistir sobre algunhas características da nova proba e na necesidade de romper con certas inercias.

En moitos exames ponse en evidencia que o/a alumno/a foi preparado/a en “autores” tratados dende un punto de vista case exclusivamente doutrinal dándose o caso de alumnos/as que desenvolven con rechamante amplitude aspectos de tal ou cal autor que non están recollidos no actual currículo. Resulta esencial que os autores se aborden nos termos que fixa o currículo e no contexto da época na que están inseridos. Convén que os alumnos comprendan aos autores dentro das épocas, nos termos que sinala o currículo.

A Historia da Filosofía resulta obviamente incomprensible como mera sucesión cronolóxica de autores. A vella proba non é que fora distinta da actual, e que propiamente non era unha proba de “Historia da Filosofía”, senón unha proba de “composición de texto”. Tal como estaba concibida propiciaba que a preparación da proba consistira en estudar uns cantos autores (Platón e Aristóteles e, habitualmente, dous ou tres máis). A nova normativa imponnos un cambio radical que require un ineludible esforzo de adaptación e distanciamento verbo da proba anterior.

Cómpre poñermos en primeiro plano a época e cultivar a conciencia da época, de aí que a primeira cuestión faga referencia ao contexto. Aínda que no curso pasado a preocupación recaeu sobre a terceira cuestión (relacional), é na pregunta contextual onde se fan máis perceptibles os problemas e onde con máis urxencia cómpre actuarmos.

Por “contexto” non entendemos un conxunto de coñecementos que deba ser agregado á exposición doutrinal da filosofía de tal ou cal autor, senón aqueles aspectos esenciais para a comprensión da Historia da Filosofía que non son redutibles ao pensamento de tal o cal autor. O contexto do que estamos a falar non é unha cuestión engadida, senón que apunta directamente a aspectos esenciais e imprescindibles para a comprensión dos problemas que indica o currículo e, tal como se formula na nosa proba, está intimamente ligada á cuestión temática. Non esquezamos que aínda que se poidan expoñer por separado as tres cuestións que se formulan no noso modelo de exame están concibidas para que poidan ser respondidas nunha composición unitaria. Se dende os autores se quere ver, trátase nada máis que de articular didacticamente os implícitos contextuais dese autor, aqueles aspectos sen os cales o pensamento de tal ou cal autor resulta incomprensible.

Así parece  prescribilo o Decreto 126/2008 (p. 12.206) cando di : “A cronoloxía por períodos obedece á necesidade de contextualizar cada autor e cada tema nun momento histórico determinado, cuns condicionantes sociais, económicos, políticos e culturais que lle dan sentido e serven de medida da súa relevancia. O coñecemento da filosofía vai, pois, da man do coñecemento da sociedade e da historia. As ideas filosoficamente relevantes non son opinións casuais senón que aparecen para formular claramente e dar algún tipo de solución aos problemas teóricos e prácticos que se lles presentaron a seres humanos concretos”. [letras grosas nosas]

Se varias das cuestións temáticas que temos que abordar teñen que ver co problema da polis en Platón e Aristóteles, parece necesario que os/as alumnos/as partan dunha comprensión elemental do que é e o que significa a polis, de cómo era o mundo, cal era a situación real na que eses autores vivían. Falamos naturalmente dun tratamento destes aspectos ao mesmo nivel,  no mesmo marco explicativo en que abordamos a doutrina e aténdonos estritamente ás esixencias expositivas do currículo. Nunha das opcións do exame de setembro os/as alumnos/as tiñan que responder a tres cuestións formuladas a partir dun texto de Política de Aristóteles. A resposta á primeira parte da primeira cuestión do exame (contexto xeral) respóndese en íntima conexión coa cuestión temática. Ao falar de Aristóteles o propio é empezar por situalo. E así parecen comprendelo os alumnos que maioritariamente empezan por indicar o século en que viviu Aristóteles. Mais, ¿que valor ten que un alumno saiba que Aristóteles viviu no século IV a.C., se non dispón dunha mínima articulación da época de Grecia que lle permita outorgar significado histórico ao dato cronolóxico, é dicir, se non distingue cando menos entre “época arcaica”, “época clásica” e “helenismo”?  Por outra banda e para o caso do  exame concreto que estamos a comentar, se se trata de ler o texto de Política I 1253a5-a38 e expoñer “a idea de cidadán en Aristóteles: a idea de polis e a condición de cidadán” resulta imprescindible posuír unha elemental noción sobre a polis en xeral e o seu significado. Noción dende a cal resulta particularmente doada a comprensión do “tránsito ao mundo helenístico”, do mesmo xeito que dende a comprensión do helenismo se afianza a comprensión da politeia, que é en realidade un dos tres grandes temas do curso (politeia, cristianismo, modernidade).

En suma, o tratamento da cuestión contextual non significa engadir nada á cuestión temática. O que o novo currículo e a nova proba esixen é reestruturar a materia. A proba está confeccionada aténdonos á nova normativa; a súa preparación só e posible dende unha exposición da “Historia da Filosofía” acomodada ao currículo. Pero a proba non comporta de seu un incremento neto no que se refire á ‘cantidade de coñecementos’ requiridos, sempre e cando circunscribamos o tratamento doutrinal dos autores ás cuestións temáticas que indica o currículo. Contrastemos estas cos tópicos en que no vello currículo se despregaban os pensamentos dos autores concernidos e comprobaremos que, ademais de racionalización, o novo currículo tamén comporta unha significativa redución temática.

Nalgúns casos as cuestións contextuais serven para recoller aspectos do currículo que non aparecen incluídos entre as cuestións temáticas. Con referencia a Grecia, por exemplo, as cuestións relativas á filosofía arcaica e á filosofía helenística aparecen recollidas dentro das cuestións contextuais, do que se desprende que non deben ter subordinado ás cuestións temáticas; que os autores e correntes deses períodos serán tocados de maneira moito máis superficial e esquemática e sempre dentro do elemental “marco histórico e conceptual” construído a partir das esixencias hermenéuticas das cuestións temáticas. O cal, insisto, non significa que haxa que traballar o contexto a partir do autor, senón que hai que partir da exposición de cada época e ver a cada autor inserido nela, respondendo a problemas que nacen e se configuran na época. Esta é a liña expositiva sobre a que cobra sentido o currículo.

Obrando así, o estudo da época e o do autor poténcianse mutuamente, e constrúese a liña narrativa que permite, a medida que avanzamos na exposición, introducir as consideracións de relacións, non como algo sobreposto senón como elementos constitutivos da exposición.  Evidentemente non estamos a requirir dos/das alumnos/as ningunha profunda consideración de historia interna: unicamente han de dispoñer de elementos mínimos que lles permitan captar a unidade temática da materia que están a estudar nos termos precisos que a normativa establece. Recordemos de novo o Decreto126/2008 (p. 12.206): “Contextualizar por períodos non vai en detrimento da unidade que percorre toda a historia da filosofía, pois ao tempo que cada autor é interlocutor do seu contexto, realiza tamén un diálogo con outros autores pasados e futuros que se enfrontaron a problemas similares e en relación cos que manifesta a súa débeda ou a súa crítica”. [letras grosas nosas]

En consecuencia, tampouco as cuestións de relacionar comportan engadir nada á materia. Trátase de que o alumno perciba con claridade que as cuestións filosóficas que se lle expoñen se esclarecen no marco da historia; que os autores e as correntes se explican entre si. A cuestión da polis e a cidadanía pode permanecer viva ao longo do curso. Abonda con facer explícito e subliñar na exposición dos sucesivos autores as conexións máis obvias e elementais cos problemas tratados noutros autores; pero non como algo agregado senón como parte da exposición. Isto significa que cando esteamos tratando a Kant volvemos a pensar a Aristóteles e que repensando a Aristóteles dende Kant, este gaña claridade. O cal non significa, obviamente, facer un tema da relación interna Aristóteles-Kant, senón que, cando esteamos a tratar, por exemplo, os problemas da “ética kantiana”, vexamos unha boa ocasión para recapitular, por exemplo, os problemas da ‘ética en Aristóteles’. Así pois para que os/as alumnos/as poidan captar as relacións ás que fai referencia a terceira cuestión non cómpre engadir ningún tema ao programa nin precisamos esforzo complementario de ningunha caste; trátase outra vez de reestruturar as explicacións para darlle un xenuíno carácter histórico.

Das fichas curriculares tírase unha articulación do currículo en tres grandes marcos problemáticos: Grecia –a politeia–, o cristianismo e a modernidade. “Grecia” e a “modernidade” configuran á súa vez as dúas grandes épocas nas que se articula a dialéctica interna da “historia da filosofía”, actuando o cristianismo como esencial fío condutor. Isto significa que o medievo fica compendiado case exclusivamente na cuestión “fe-razón”, porque o esencial é que os/as estudantes capten o significado do cristianismo: a súa xénese no helenismo, a súa plenitude medieval –“a cristiandade”– e “a reforma” como un dos fenómenos nucleares na xénese da modernidade.

E isto resulta relevante para conter a referencia de Agostiño de Hipona e Tomé de Aquino nos estritos termos que sinala o currículo, con especial mención da cuestión “razón-fe”. De maneira que, consonte a estrutura do currículo, a Ficha Curricular 3, sendo imprescindible para manter a consistencia do relato, debe ocupar en termos relativos pouco tempo, pois o seu peso específico dende o punto de vista doutrinal é relativamente pequeno.

Para a abordaxe das Fichas Curriculares 4 e 5 cómpre facermos énfase dúas esixencias: a) elaboración das nocións ineludibles para articular problematicamente a época; Renacemento, humanismo, Reforma, ciencia moderna, Ilustración… son os exemplos claros; b) tratamento dos autores circunscrito aos termos do currículo, termos consonte os cales calquera dos autores concernidos require un tratamento moito menor do que esixía a vella proba.

A partir destas consideracións creo que a proba resulta perfectamente superable para calquera alumno/a que estea en condicións de enfrontar un grao universitario. As fichas articulan o relato histórico da filosofía occidental de xeito que resulte abordable no curso de segundo. Comprendemos que o tránsito á nova proba supón un esforzo suplementario para todos –incluído este Grupo de Traballo–, pero trátase dun esforzo ineludible.

Por outra banda creo que esa reestruturación debe afectar á articulación da “Historia da Filosofía” coa “Filosofía e cidadanía” de primeiro. A proba de selectividade está directamente referida á materia de segundo, pero tal e como está formulada no Decreto 126/2008 a “Historia da Filosofía” “retoma a reflexión iniciada polo alumnado coa filosofía e cidadanía, dotándoa dun carácter sistemático e diacrónico” (p. 12.206). Pola súa banda ó currículo de “Filosofía e cidadanía” formula un dobre obxectivo –“por unha parte, pretende ser unha introdución á filosofía e ao estilo de reflexión que esta comporta; por outra, proponse culminar a educación para a cidadanía que se desenvolveu ao longo da ensinanza secundaria obrigatoria”– e ao mesmo tempo enuncia un dobre carácter: terminal e propedéutico. “Terminal porque culmina o proceso de educación para a cidadanía. Propedéutico porque achega por primeira vez un catálogo de problemas filosóficos básicos nos que se afondará; e esta iniciación deberá preparar para un posterior desenvolvemento en maior amplitude e profundidade -e en perspectiva diacrónica- destas e doutras problemáticas filosóficas, tal como se propón na materia de historia da filosofía do curso seguinte” (p. 12.200).  [letras grosas miñas]

En definitiva, a problemática da “Historia da Filosofía” está xa “introducida” na “Filosofía e cidadanía” de primeiro. Isto significa que boa parte dos problemas que se tratarán en segundo poden e deben ser anticipados en “Filosofía e cidadanía” que, xa que logo, deber ser programada e desenvolta de xeito efectivamente propedéutico, introducindo os/as estudantes en problemas que en segundo serán obxecto dun tratamento estritamente historiográfico. Así, aínda que a formulación das cuestións da proba de selectividade se circunscribe ao currículo de segundo, a preparación da proba, consonte o mencionado Decreto parece corresponder a ambos os cursos.

Rafael Martínez Castro
Santiago de Compostela, outubro de 2010.
A título de exemplo e como mera suxestión quero chamar a atención sobre un texto que inclúe unha magnífica exposición sintética de Grecia que me serve a min para exemplificar e lle pode servir a calquera como base para extraer del elementos para unha exposición do contexto orixinal da filosofía. Estoume a referir a un libro de lingua grega, da editorial Santillana, titulado así: Griego, e do que son autores Carlos García Gual, J.M. Lucas e Concepción Morales Entre as páxinas 173 e 242 inclúe un espléndido apéndice titulado “Grecia y su legado”, que vai máis alá do estritamente necesario do requirido para a nosa exposición, pero que contén algunhas páxinas de directa aplicación.

PROBAS DE ACCESO Á UNIVERSIDADE SETEMBRO 2010

octubre 10th, 2010 by ramvarel

PAU

Código: 04

SETEMBRO 2010

HISTORIA DA FILOSOFÍA

OPCIÓN A

Lea atentamente o seguinte e texto de ARISTÓTELES e a partir del responda ás cuestións que se formulan.

• Teña en conta que se trata de cuestións interrelacionadas. Procure integrar as respostas nunha composición redactada de maneira unitaria.

• Na avaliación da proba teranse en conta non só os contidos do exposto (coñecemento da materia), senón tamén as cualidades formais da exposición, tanto nos aspectos relativos ao uso dun vocabulario apropiado, coma no referente á corrección sintáctica, ortográfica e retórica.

TEXTO

“A comunidade perfecta de varias aldeas é xa a cidade, con, por así dicilo, a perfección de toda suficiencia (autárkeia), e nacida para vivir, pero existente para vivir ben. Por iso toda cidade o é por natureza, se tamén o son as comunidades previas, xa que ela é fin destas e a natureza é fin. Porque o que cada ser é, despois de rematada a súa xénese, é o que dicimos que é a súa natureza, por exemplo, a do home, do cabalo, da casa. Ademais a causa e o fin son o mellor, e a suficiencia é fin e o mellor. “.

De todo iso resulta que a cidade é das realidades naturais e que o home é un animal social (zoon politikón), e que o asocial por natureza e non por acaso ou é inferior ou superior ao home, como o censurado por Hornero coma

home sen tribo, sen leis, sen fogar

pois quen é tal por natureza tamén é desexoso de guerra, por ser como unha peza solta no xogo das damas.

Porque o home é animal social en maior medida que a abella ou calquera animal gregario é cousa evidente: a natureza, como dicimos, nada fai en van, o home é o único dos animais que ten a palabra (Iógos). Pois ben, a voz é signo do doloroso e do pracenteiro e por iso está presente tamén nos outros animais, xa que a súa natureza chega até ter percepcións do doloroso e do pracenteiro e chega a que as signifiquen os uns aos outros. Pero a palabra é para expresar o conveniente e o danoso, así como o xusto e o inxusto, porque é propio dos homes fronte dos outros animais ser o único que ten percepción do ben e do mal, do xusto e do inxusto, e doutras cousas. A comunidade en todo iso fai a familia e a cidade.

A cidade está por natureza antes que a familia e que cada un de nós, pois é de necesidade que o todo estea antes que a parte: morto o todo, non haberá nin pé nin man, se non é equivoca mente, por exemplo, se falamos dunha man de pedra, a tal man será unha man morta. Todo está definido pola súa función e pola súa capacidade, de tal xeito que, cando as cousas xa non son, non se debe dicir que seguen sendo elas, senón algo co mesmo nome. É evidente, pois, que a cidade é por natureza e antes que cada un, xa que, se cada un isolado non é autosuficiente, estará na mesma posición que as demais partes fronte ao todo, e aquel que non ten capacidade de vivir en sociedade ou que nada necesita pola súa autosuficiencia, non é parte ningunha da cidade, mesmamente coma unha besta ou un deus. Por natureza está en todos o impulso cara a tal sociedade, e o primeiro que a estableceu é causante de grandes bens, xa que, tal como o home cabal é o mellor dos seres vivos, así tamén, afastado de lei e xustiza, é o peor de todos, porque a inxustiza máis inaturábel é a que ten armas, e o home por natureza ten armas para a prudencia e a virtude, mais é moi posíbel que as empregue para os seus contrarios; por iso sen virtude o home é o máis impío e selvaxe, e o peor para as luxurias e as enchentes, mentres que a xustiza é da sociedade porque a xustiza é ordenación da comunidade política, a xustiza é decisión do que é xusto

ARISTÓTELES, Política, libro I, 1253a5_a38

CUESTIÓNS PRINCIPAIS ÁS QUE DEBE DAR RESPOSTA A COMPOSICIÓN

I) Marco histórico e conceptual: (avaliación:de 0 a 3 puntos)

Situar o autor do texto no marco histórico_cultural e filosófico da súa época. _ Cuestión contextual: O tránsito cara ao mundo helenístico.

II ) Comprensión: (avaliación:de 0 a 5 puntos)

_ Lea atentamente o texto e a partir del responda á seguinte cuestión temática: A idea de cidadán en Aristóteles: A idea de polis e a condición de cidadán.

III) Coñecemento especifico: (avaliación:de 0 a 2 puntos)

Atendendo á problemática do texto e á cuestión temática, expoña _con c1aridade e rigor conceptual_, as relacións (de semellanza ou diferenza) con outros autores, correntes filosóficas ou épocas da “Historia da Filosofía”.

Comentario persoal.

PAU

Código: 04

SETEMBRO 2010

HISTORIA DA FILOSOFÍA

OPCIÓN B

Lea atentamente o seguinte e texto de KANT e a partir del responda as cuestións que se formulan.

• Teña en conta que se trata de cuestións interrelacionadas. Procure integrar as respostas nunha composición redactada de maneira unitaria.

• Na avaliación da proba teranse en conta non só os contidos do exposto (coñecemento da materia), senón tamén as cualidades formais da exposición, tanto nos aspectos relativos ao uso dun vocabulario apropiado, coma no referente á corrección sintáctica, ortográfica e retórica.

TEXTO

“Así pois, asemade enfastiados do dogmatismo que nada nos ensina e máis do escepticismo que nada nos promete, nin tan sequera o retiro nunha lícita ignorancia; requiridos pola importancia do necesario coñecemento, e desconfiados, pola nosa longa experiencia, verbo de todos aqueles coñecementos que coidamos posuír, ou daqueles que se nos ofrecen baixo o título da razón pura, o único que nos queda é unha pregunta crítica, consoante a cuxa resposta podemos no futuro dispoñer o noso proceder: ¿É posíbel, en xeral, a metafísica? Esta pregunta, non obstante, non ha de ser respondida con obxeccións escépticas fronte a unha metafísica existente (pois agora non damos por boa ningunha), senón a partir do concepto puramente problemático dunha tal ciencia. [1]

“Crítica da razón” designa aquí o verdadeiro camiño intennedio entre o dogmatismo, que Hume combateu, e o escepticismo que el, pola contra, quixo introducir: un camiño intennedio que non recomenda, tal como fan outros camiños intennedios, detenninarse un mesmo de xeito, digamos, mecánico (algo de un e algo do outro), que a ninguén abren os ollos, senón un camiño tal que se poida determinar exactamente segundo principios. [2]

I. KANT, Prolegómenos a toda metafísica futura que poida presentarse como ciencia.

CUESTIÓNS PRINCIPAIS ÁS QUE DEBE DAR RESPOSTA A COMPOSICIÓN

I) Marco histórico e conceptual: (avaliación:de 0 a 3 puntos)

Situar o autor do texto no marco histórico_cultural e filosófico da súa época.

Cuestión contextual: As novas ideas: progreso, educación ou iluminación, humanidade, civilización, natureza.

II ) Comprensión: (avaliación:de 0 a 5 puntos)

Lea atentamente o texto e a partir del responda á seguinte cuestión temática: A síntese entre racionalismo e empirismo en Kant.

III) Coñecemento específico: (avaliación:de O a 2 puntos)

Atendendo á problemática do texto e á cuestión temática, expoña _con c1aridade e rigor conceptual_, as relacións (de semellanza ou diferenza) con outros autores, correntes filosóficas ou épocas da “Historia da Filosofía”.

Comentario persoal.

CRITERIOS DE AVALIACIÓN NAS PROBAS DE SELECTIVIDADE

septiembre 29th, 2010 by ramvarel
PROBAS DE ACCESO Á UNIVERSIDADE (PAU)

CONVOCATORIA DE setembro

Curso 2009-2010

CRITERIOS DE AVALIACIÓN

 

FILOSOFÍA

(Código 04)

 

A cualificación máxima de 10 puntos distribuirase así:

1ª parte ® 3 puntos distribuídos consonte os seguintes criterios e proporcións:

-    Contextualización xeral. ……………………………………………………. 1,5 puntos
-    Cuestión específica de contextualización…………………………………… 1,5 puntos
  • Trátase de avaliar a comprensión da época por parte do/da alumno/a. (Isto non inclúe a mera mención de anécdotas).
  • Os 1,5 puntos de nota máxima atribuídos á “contextualización xeral” corresponderían ao hipotético –ben que improbable– caso dun/dunha alumno/a que non contestando propiamente á cuestión específica de contextualización que se lle formula amose coñecementos consistentes sobre a época na que se sitúa o autor.
  • A correcta resposta á cuestión específica de contextualización que se lle formula comportará inevitablemente coñecementos proporcionados de “contextualización xeral”

 

 

2ª parte ® 5 puntos distribuídos consonte os seguintes criterios:

  • Trátase de avaliar os coñecementos sobre o autor centrándose na cuestión temática formulada e, en relación con esta, a comprensión do texto.

 

3ª parte ® 2 puntos distribuídos consonte os seguintes criterios e proporcións:

-    Cuestión transversal……………………………………………………………. 2 puntos
-    Comentario persoal …………………………………………………………….. [0,5 ptos.]
  • Trátase de avaliar a capacidade do/da alumno/a para situar a cuestión temática no horizonte global da historia da filosofía.
  • A cuestión relacional debe ser avaliada de 0 a 2 puntos.
  • Hai que contar coa posibilidade de que un/unha alumno/a poida introducir algún atinado comentario persoal que poña en evidencia a súa correcta comprensión. Os comentarios persoais que a/a alumno/a poida eventualmente facer se son pertinentes e atinados  poden ser avaliados ata 0,5 puntos. Isto é: no hipotético –ben que improbable– caso dun/dunha alumno/a que, non sendo capaz de establecer unha relación nos termos nos que se lle require, introduce comentarios pertinentes e atinados, outorgaríaselle 0,5 puntos.
 

 

Todas estas cualificacións presupoñen que estamos diante dunha composición unitaria, sintáctica e retoricamente ben estruturada, escrita con pulcritude, respectando escrupulosamente a normativa ortográfica que corresponda, usando o léxico adecuado e poñendo en evidencia unha boa comprensión dos conceptos concernidos.

Os defectos en todos estes aspectos poden ser penalizados con ata 3 puntos:

Defectos na composición: perda de ata 1 punto
Incorrección ortográfica e/ou gramatical: perda de ata 1 punto
Pobreza léxica e insuficiencia no manexo dos conceptos: perda de ata 1 punto
   

 -    Entre os “defectos de composición” débese penalizar o recurso abusivo a esquemas e cadros que claramente pretendan substituír a exposición verbal, respectando, claro está, aqueles esquemas ou cadros que, sen eludir a redacción, estean oportunamente introducidos como complementos desta.-    O carácter unitario da exposición non se desprende da mera ausencia de compartimento, senón que se refire á efectiva estruturación unitaria. En todo caso a simple fragmentación do exame deberá ser penalizada cun mínimo de 0,5 puntos.

-    No tocante á corrección ortográfica e gramatical debemos ser tolerantes cos erros eventuais que se poden achacar ás circunstancias propias dun exame. Tamén podemos interpretar con benevolencia erros particulares e reiterativos (incorreccións ortográficas limitadas en calquera vocábulo, construción defectuosa de calquera estrutura gramatical). Temos, iso si, que prestar atención ao teor xeral do exercicio, sobre todo á combinación de reiteración e diversidade nas incorreccións ortográficas, revelando grave descoñecemento e/ou desidia, así como a incapacidade para manter un nivel xeral de corrección gramatical. Penalizarase con contundencia aqueles exames nos que predomine o anacoluto.

-    No que atinxe ao uso do léxico e mais á comprensión conceptual debemos de ser rigorosos con aqueles termos e conceptos que resulten esenciais para a comprensión do texto e das cuestións formuladas, así como para a correcta elaboración das respostas. Debemos penalizar os defectos expresivos que denoten carencias discursivas graves dentro do nivel esixible para unha persoa que aspire a acceder á universidade (que é do que se trata).

PROBA DE ACCESO Á UNIVERSIDADE XUÑO 2010

septiembre 22nd, 2010 by ramvarel

PAU XUÑO 2010

Código: 04

HISTORIA DA FILOSOFÍA

OPCIÓN 1

Lea atentamente o seguinte texto de ARISTÓTELES e a partir del responda as cuestións que se formulan.

• Teña en canta que se trata de cuestións interrelacionadas. Procure integrar as respostas nunha composición redactada de maneira unitaria.

 • Na avaliación da proba teranse en canta non só os contidos do exposto (coñecemento da materia), senón tamén as cualidades formais da exposición, tanto nos aspectos relativos ao uso dun vocabulario apropiado, coma no referente á corrección sintáctica, ortográfica e retórica.

 TEXTO

 

     “Feitas estas distincións, cómpre examinar as causas, cales e cantas son. E xa que se trata de coñecer, e non cremas ter coñecemento de algo sen antes ter captado en cada caso o porqué (e isto vén senda captar a causa primeira), é evidente que nós temas que facelo coa xeración e a destrución e con todo cambio natural, a fin de que, coñecendo os seus principios, intentemos encamiñar ata eles cada unha das nosas investigacións.

     Nun sentido (a) chámase causa a ese constitutivo inherente do que se fai algo, coma talo bronce da estatua e a prata da copa e os seus xéneros. Noutro sentido (b) é a forma e o modelo, é dicir, a definición da esencia e os seus xéneros (así a causa da oitava é a relación de dous a un, e en xeral o número), e tamén as partes da definición. E tamén (c) é aquilo de ande xorde o principio primeiro do cambio ou do repouso; así quen toma un ha resolución é causa, o pai é causa do fillo, e en xeral o que fai é causa do feito e o que produce un cambio é causa do cambiado. E aínda máis (d), é o fin, aquilo para o que é algo, como a saúde con relación ó paseo. Pois, por que paseamos? Dicimos que para ter saúde e, ó falar así, cremas indicar a causa. E son un medio para o fin todas as causas que outro move; así o adelgazamento ou a purga, os medicamentos ou os instrumentos cirúrxicos, todos el es son medios para a saúde, pero hai diferenzas entre eles, xa que uns son accións e outros instrumentos”.

     ARISTÓTELES, Física 11_3 194b16_195a3

CUESTIÓNS PRINCIPAIS ÁS QUE DEBE DAR RES POSTA A COMPOSICIÓN

 

I) Marco histórico e conceptual: (avaliación:de O a 3 puntos)

 _ Situar o autor do texto no marco histórico_cultural e filosófico da súa época.

 _ Cuestión contextual: Crítica da doutrina platónica.

II ) Comprensión: (avaliación:de O a 5 puntos)

 _ Lea atentamente o texto e a partir del responda a seguinte cuestión temática: A teoría hylemórfica no seo da physis: A teoría causal.

III) Coñecemento específico: (avaliación:de O a 2 puntos)

 Atendendo á problemática do texto e á cuestión temática, expoña _con c1aridade e rigor conceptual_ as relacións (de semellanza ou diferenza) con outros autores, correntes filosóficas ou épocas da “Historia da Filosofía”.

 Comentario persoal.

 

 

PAU XUÑO 2010

Código: 04

 HISTORIA DA FILOSOFÍA

 OPCIÓN 2

 

Lea atentamente o seguinte e texto de KANT e a partir del responda as cuestións que se formulan.

 • Teña en conta que se trata de cuestións interrelacionadas. Procure integrar as respostas nunha composición redactada de maneira unitaria.

 • Na avaliación da proba teranse en conta non só os contidos do exposto (coñecemento da materia), senón tamén as cualidades formais da exposición, tanto nos aspectos relativos ao uso dun vocabulario apropiado, coma no referente á corrección sintáctica, ortográfica e retórica.

TEXTO

 

     “Ilustración é a saída do home da súa minoría de idade, da cal el mesmo é o culpable. Minoría de idade é a incapacidade de servirse do seu entendemento sen a dirección doutro. Un mesmo é o culpable desta minoría de idade cando a causa dela non reside na carencia de entendemento, senón de decisión e valor para servirse del sen a dirección de outro. ¡Sapere aude! ¡Ten o valor de servirte do teu propio entendemento!, eis a divisa da ilustración.

     Preguiza e covardía son a causa pola que unha tan grande parte de homes moito despois de que a natureza os teña ceibado da dirección allea (naturaliter maiorennes), sigan emporiso a ser con gusto toda a vida menores de ¡dade; e é por ¡so que lIes resulta tan doado ós outros erixirse nos seus titores. ¡É tan cómodo ser menor de idade! Se teño un libro que pensa por min, un director espiritual que ten unha conciencia moral para min, un médico que me prescribe unha dieta, etc., daquela non preciso molestarme. Se podo pagar, non teño necesidade de pensar; xa haberá outros que asuman por min tan amoladora tarefa. A inmensa maioría dos homes ( … ) consideran que o paso cara á maioría de idade, ademais de pesado, é perigoso: ¡so procuran os titores que se teñen encargado bondadosamente do seu control. ..

     Para a persoa individual é daquela difícil dar saído dunha minoría de idade case convertida en natureza … De aí que só uns poucos teñan conseguido co propio esforzo do seu espíríto zafarse da minoría de idade e, con todo, manter o paso firme.

     Ben máis posible é, pola contra, que o público se ilustre por si mesmo; así será, de certo, case inevitablemente con só que se lIe deixe en liberdade. Pois sempre se atoparán, mesmo entre os establecidos titores da gran masa, algúns que pensen por si mesmos, os cales, logo de terse desfeito do xugo da minoría de idade, propagarán no seu redor o espírito dunha estimación racional do propio valor e da vocación de todo home a pensar por si mesmo“.

     I. KANT, «Resposta á pregunta:¿Que é ilustración?» (Berliner Monatschrift, decembro, 1784)

CUESTIÓNS PRINCIPAIS ÁS QUE DEBE DAR RESPOSTA A COMPOSICIÓN

 I) Marco histórico e conceptual: (avaliación:de O a 3 puntos)

 Situar o autor do texto no marco histórico_cultural e filosófico da súa época.

 Cuestión contextual: Factores políticos, sociais e cultlJrais que no século XVIII conducen á Ilustración.

II ) Comprensión: (avaliación:de O a 5 puntos)

 _ Lea atentamente o texto e a partir del responda a seguinte cuestión temática: A idea  kantiana de Ilustración. I

III) Coñecemento específico: (avaliación:de O a 2 puntos)

 Atendenda á problemática do texto e á cuestión temática, expoña _con c1aridade e rigor conceptual_ as relacíóns (de semellanza ou diferenza) con outros autores, carrentes filosóficas au épocas da “Historia da Filosofía”.

 Comentario persoal.